Dharmendra Pradhan : నీట్ పేపర్ లీక్ వివాదం, జంతర్ మంతర్ వద్ద కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (CJP) చేపట్టిన తీవ్ర నిరసనల నేపథ్యంలో కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ తన పదవికి రాజీనామా చేశారు. నీట్ 2026 పేపర్ లీక్‌కు వ్యతిరేకంగా జూన్ 20 నుండి కొనసాగుతున్న ఆందోళనల తీవ్రతను చూసి, ఆయన తన ‘ఎక్స్’ (ట్విట్టర్) ఖాతా ద్వారా రాజీనామా విషయాన్ని ప్రకటించారు. గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, విద్యా సంస్కరణల కోసం తాను అంకితభావంతో పనిచేశానని, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో దేశానికి సేవ చేసే అవకాశం దక్కినందుకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతున్నానని ఆయన తన పోస్ట్‌లో పేర్కొన్నారు.

1969 జూన్ 26న ఒడిశాలోని అనుగుల్ జిల్లాలో జన్మించిన ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజకీయ నేపథ్యం ఉన్న కుటుంబం నుండి వచ్చారు. ఆయన తండ్రి దేబेंद्र ప్రధాన్ కూడా భారతీయ జనతా పార్టీ దిగ్గజ నాయకుడిగా, మాజీ ప్రధాని అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయీ ప్రభుత్వంలో కేంద్ర సహాయ మంత్రిగా సేవలు అందించారు. చిన్నప్పటి నుంచే రాజకీయ, సామాజిక అంశాలను దగ్గరగా చూసే అవకాశం లభించిన ధర్మేంద్ర ప్రధాన్, ఒడిశాలోని తాల్చేర్ హండిధువా హైస్కూల్‌లో పాఠశాల విద్యను, ఆ తర్వాత భువనేశ్వర్‌లోని ఉత్కల్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆంత్రోపాలజీ (మానవశాస్త్రం)లో ఎం.ఏ. డిగ్రీని పూర్తి చేశారు.

ఆయన తన విద్యార్థి దశలోనే విద్యార్థి సంఘం అయిన అఖిల భారత విద్యార్థి పరిషత్ (ABVP) ద్వారా 1983లో క్రియాశీల రాజకీయాల్లోకి అడుగుపెట్టారు. 1985లో తాల్చేర్ కాలేజ్ విద్యార్థి యూనియన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన ఆయన, ఆ తర్వాత ఉత్కల్ విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యార్థి ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహించారు. ఏబీవీపీలో రాష్ట్ర స్థాయి నుండి జాతీయ కార్యదర్శి స్థాయి వరకు వివిధ బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూ విద్యార్థులు, యువత ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలపై నిరంతరం పోరాటం చేశారు. విశేషమేమిటంటే, 1997లో ఒడిశాలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో పేపర్ లీక్‌కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఒక నిరసనలో ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ పోలీసుల లాఠీచార్జ్‌లో తీవ్రంగా గాయపడ్డారు.

ప్రధాన్ ప్రధాన రాజకీయ ప్రస్థానం 2000 సంవత్సరంలో ఒడిశా అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పల్లహడా నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలవడంతో ప్రారంభమైంది. ఆ తర్వాత 2004 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో దేవగఢ్ నియోజకవర్గం నుండి ఎంపీగా ఎన్నికయ్యారు. 2004-2006 కాలంలో భారతీయ జనతా యువమోర్చా (BJYM) జాతీయ అధ్యక్షుడిగా పనిచేసిన ఆయనను పార్టీ సమర్థవంతమైన వ్యూహకర్తగా గుర్తించింది. అనంతరం బీహార్, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాల నుండి రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహించిన ప్రధాన్, 2024 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో ఒడిశాలోని సంబల్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి విజయం సాధించి మళ్లీ పార్లమెంట్‌కు ఎన్నికయ్యారు.

2014లో నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో కేంద్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటైనప్పుడు, ధర్మేంద్ర ప్రధాన్‌కు కేంద్ర పెట్రోలియం, సహజ వాయువుల మంత్రిత్వ శాఖ (స్వతంత్ర హోదా) బాధ్యతలు దక్కాయి. ఆయన హయాంలో ప్రవేశపెట్టిన ‘ప్రధానమంత్రి ఉజ్వల యోజన’ పథకం ద్వారా గ్రామీణ భారతంలోని కోట్లాది మంది పేద మహిళలకు ఉచిత ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్లు లభించాయి. ఇది ఆయన పాలనా సమర్థతకు నిదర్శనంగా నిలిచింది. ఆ తర్వాత 2017లో కేబినెట్ హోదా పొంది నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఉద్యమకథా మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యతలను నిర్వహించారు.

2021లో కేంద్ర మంత్రివర్గ పునర్వ్యవస్థీకరణ సమయంలో ఆయనకు అత్యంత కీలకమైన కేంద్ర విద్యాశాఖ బాధ్యతలు అప్పగించబడ్డాయి. విద్యాశాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత ఆయన ‘జాతీయ విద్యా విధానం 2020’ (NEP 2020) ని దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయడంలో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించారు. పాఠశాల, ఉన్నత విద్యా వ్యవస్థల్లో సాంకేతికతను విస్తరించడం, ప్రాథమిక భాషల్లో విద్యను ప్రోత్సహించడం వంటి అనేక సంస్కరణలు ఆయన హయాంలో రూపుదిద్దుకున్నాయి.

ఆయన ఆస్తుల వివరాల్లోకి వెళ్తే, 2024 ఎన్నికల అఫిడవిట్ ప్రకారం ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ దంపతుల మొత్తం నికర ఆస్తి విలువ రూ. 6.38 కోట్లు. ఇందులో ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ పేరిట రూ. 1.39 కోట్ల చర ఆస్తులు, రూ. 92 లక్షల స్థిరాస్తులు కలిపి మొత్తం రూ. 1.99 కోట్ల నికర ఆస్తి ఉంది. ఆయన భార్య మృదులా ఠాకూర్ ప్రధాన్ పేరిట రూ. 2.95 కోట్ల చర ఆస్తులు, రూ. 1.37 కోట్ల స్థిరాస్తులు ఉన్నాయి. వారికి ఒడిశాలోని పల్లాహడాలో వ్యవసాయం, ఇతర భూములు ఉండటంతో పాటు ఘాజియాబాద్ (ఇందిరాపురం), భువనేశ్వర్‌లలో రూ. 1.98 కోట్ల విలువైన నివాస గృహాలు ఉన్నాయి. వీరి వద్ద 200 గ్రాముల బంగారం, 12.5 కిలోల వెండి కూడా ఉన్నాయి.

ఇక ఆయనపై నమోదైన నేరపూరిత కేసుల వివరాలను పరిశీలిస్తే.. ఎన్నికల అఫిడవిట్ ప్రకారం ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ పై మూడు కేసులు నమోదై ఉన్నాయి. మొదటిది 2005లో రైలు నిలుపుదలకు సంబంధించి జరిగిన ‘రైల్ రోకో’ ఆందోళనకు సంబంధించినది కాగా, రెండవది 2006లో పూరీలో ఒక వివాహ వేడుక సమయంలో పోలీసులతో జరిగిన వివాదానికి సంబంధించిన కేసు (దీనిలో 2015లో ఆరోపణలు నమోదయ్యాయి). మూడవది 2010లో ఒక మరణించిన రైతు కుటుంబానికి నష్టపరిహారం కోరుతూ చేసిన నిరసనకు సంబంధించిన కేసు. ఈ విధంగా విద్యార్థి ఉద్యమాల నుండి కేంద్ర మంత్రివర్గం వరకు ఎదిగిన ఆయన, తాజా నీట్ లీకేజీ వివాదం కారణంగా రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది.