Telangana : ప్రపంచ బ్యాంకు ఇటీవల విడుదల చేసిన ‘కంట్రీ ఇన్‌కమ్ క్లాసిఫికేషన్స్’ (Country Income Classifications) నివేదిక భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలోని ఒక సరికొత్త, ఆశ్చర్యకరమైన కోణాన్ని ఆవిష్కరించింది. సమగ్ర దేశంగా భారత్ ఇంకా ‘దిగువ మధ్యాదాయ’ (Lower-Middle Income) దేశాల జాబితాలోనే కొనసాగుతున్నప్పటికీ, అంతర్గతంగా కొన్ని రాష్ట్రాలు మాత్రం అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల ప్రకారం ‘ఎగువ మధ్యాదాయ’ (Upper-Middle Income) ఆర్థిక వ్యవస్థలుగా రూపాంతరం చెందాయి.

ప్రపంచ బ్యాంకు నివేదిక ప్రకారం ప్రస్తుత భారత సగటు తలసరి ఆదాయం 2,760 డాలర్లు (సుమారు రూ.2,63,179) గా నమోదైంది. ఈ సగటు సంఖ్య దేశాన్ని దిగువ మధ్యాదాయ విభాగంలోనే ఉంచినప్పటికీ, ఇది క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న వాస్తవ ఆర్థిక స్థితిని పూర్తిగా ప్రతిబింబించడం లేదు. ఎందుకంటే దేశంలోని కొన్ని నిర్దిష్ట రాష్ట్రాలు జాతీయ సగటును దాటి, అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి చెందిన దేశాల స్థాయికి వేగంగా దూసుకుపోతున్నాయి.

అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల ప్రకారం ఒక ప్రాంతం లేదా దేశం యొక్క సగటు తలసరి ఆదాయం 4,636 డాలర్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే, దానిని ‘ఎగువ మధ్యాదాయ’ ఆర్థిక వ్యవస్థగా గుర్తిస్తారు. భారతదేశంలోని ఐదు ప్రముఖ రాష్ట్రాలు ఇప్పటికే ఈ ప్రతిష్టాత్మక మైలురాయిని దాటి సంపన్న రాష్ట్రాలుగా అవతరించడం విశేషం. ఈ జాబితాలో జాతీయ రాజధాని ఢిల్లీతో పాటు దక్షిణాది, పశ్చిమాది రాష్ట్రాలు అగ్రస్థానంలో నిలిచాయి.

ఈ సంపన్న రాష్ట్రాల జాబితాలో 6,217 డాలర్ల (సుమారు రూ.5,92,933) అద్భుతమైన తలసరి ఆదాయంతో ఢిల్లీ అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఆ తర్వాత ఐటీ, పారిశ్రామిక హబ్‌గా వెలుగొందుతున్న కర్ణాటక 5,579 డాలర్లతో (సుమారు రూ.5,31,986) రెండో స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుంది. ఈ రెండు ప్రాంతాలు దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి ప్రధాన ఇంజిన్లుగా పనిచేస్తున్నాయని నివేదిక స్పష్టం చేసింది.

నూతనంగా ఏర్పడిన తెలంగాణ రాష్ట్రం ఆర్థిక పురోగతిలో సంచలనాలు సృష్టిస్తూ 5,407 డాలర్ల (సుమారు రూ.5,15,583) తలసరి ఆదాయంతో దేశంలోనే మూడో అత్యంత సంపన్న రాష్ట్రంగా నిలిచింది. బలమైన సేవా రంగం, హైదరాబాద్ మహానగర మౌలిక సదుపాయాలు తెలంగాణను ఈ స్థాయికి చేర్చాయి. దీని వెనుకాలే పొరుగు రాష్ట్రం తమిళనాడు 5,329 డాలర్లతో (సుమారు రూ.5,08,131) నాలుగో స్థానంలో, పారిశ్రామిక దిగ్గజం గుజరాత్ 4,734 డాలర్లతో (సుమారు రూ.4,51,363) ఐదో స్థానంలో నిలిచాయి.

మరోవైపు, మరికొన్ని కీలక రాష్ట్రాలు కూడా ఈ ‘ఎగువ మధ్యాదాయ’ క్లబ్‌లో చేరేందుకు అతివ్యాప్తి చెందుతున్నాయి. దేశ ఆర్థిక రాజధానిగా పిలవబడే మహారాష్ట్ర 4,628 డాలర్ల తలసరి ఆదాయంతో లక్ష్యానికి కేవలం ఎనిమిది డాలర్ల దూరంలో నిలిచింది. హరియాణా (4,627 డాలర్లు), కేరళ (4,610 డాలర్లు) కూడా ప్రపంచ బ్యాంకు నిర్దేశించిన 4,636 డాలర్ల పరిమితికి అత్యంత సమీపంలో ఉన్నాయి. వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇవి కూడా సంపన్న రాష్ట్రాల జాబితాలోకి చేరడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.

అయితే, ఈ నాణేనికి మరో తీవ్రమైన ఆందోళనకరమైన ముఖం కూడా ఉంది. దేశంలో ఆర్థిక వృద్ధి కొన్ని ప్రాంతాలకే పరిమితం కావడంతో రాష్ట్రాల మధ్య ఆదాయ అసమానతలు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఆర్థిక పురోగతిని కొలిచే ‘జినీ గుణకం’ (Gini Coefficient) గతంలో ఉన్న 0.230 నుండి ప్రస్తుతం 0.261కు పెరగడం ఈ ప్రాంతీయ అసమానతలకు ప్రత్యక్ష నిదర్శనం. అభివృద్ధి ఫలాలు దేశమంతటా సమానంగా పంపిణీ కావడం లేదని ఇది సూచిస్తోంది.

ఈ నివేదిక ప్రకారం దేశంలో అత్యంత సంపన్న రాష్ట్రానికి, అత్యంత వెనుకబడిన రాష్ట్రానికి మధ్య ఉన్న ఆదాయ వ్యత్యాసం గతంలో 2.38 రెట్లుగా ఉండేది. కానీ ప్రస్తుత గణాంకాల ప్రకారం ఆ వ్యత్యాసం ఏకంగా 3.73 రెట్లకు పెరిగింది. అలాగే, గత మూడు దశాబ్దాలలో మధ్యాదాయ రాష్ట్రాల తలసరి ఆదాయం 36.7 రెట్లు వృద్ధి చెందగా, పేద రాష్ట్రాలలో ఈ వృద్ధి రేటు కేవలం 26.6 రెట్లు మాత్రమే నమోదు కావడం గమనార్హం.

Also Read : శ్రీలంక జైల్లో రక్తపాతం : 20 మంది మృతి.. 100 మందికి పైగా తీవ్ర గాయాలు!

ఈ ప్రాంతీయ అసమానతలకు అద్దం పడుతూ బీహార్ రాష్ట్రం దేశంలోనే అత్యడుగున నిలిచింది. బీహార్ సగటు తలసరి ఆదాయం కేవలం 984 డాలర్లు (సుమారు రూ.93,824) మాత్రమే. ఈ సంఖ్య భారత జాతీయ సగటు కంటే చాలా తక్కువగా ఉండటమే కాకుండా, పొరుగు దేశమైన నేపాల్, కొన్ని ఉప-సహారా ఆఫ్రికా దేశాల కంటే కూడా అధ్వాన్నంగా ఉందని ప్రపంచ బ్యాంకు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

బీహార్ కంటే స్వల్పంగా మెరుగైన స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ ఉత్తరప్రదేశ్, జార్ఖండ్ రాష్ట్రాలు కూడా తీవ్ర వెనుకబాటుతనాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాయి. ఉత్తరప్రదేశ్ తలసరి ఆదాయం 1,403 డాలర్లు (సుమారు రూ.1,33,776) కాగా, జార్ఖండ్ 1,470 డాలర్ల (సుమారు రూ.1,40,165) ఆదాయంతో నిలిచాయి. ఈ మూడు రాష్ట్రాలలో జనాభా భారంగా మారడం, పారిశ్రామికీకరణ వేగవంతం కాకపోవడం ఈ దుస్థితికి కారణాలుగా విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

గత 30 ఏళ్ల కాలంలో భారత ఆర్థిక ముఖచిత్రంలో వచ్చిన మార్పులను కూడా ఈ నివేదిక విశ్లేషించింది. 1994వ సంవత్సరంలో భారతదేశంలోని ఏ ఒక్క పెద్ద రాష్ట్రం కూడా కనీసం మధ్య ఆదాయ స్థాయిలో ఉండేది కాదు. కానీ 1991 ఆర్థిక సంస్కరణల అనంతరం, గత మూడు దశాబ్దాలలో సేవా, సాంకేతిక, పారిశ్రామిక రంగాలు పుంజుకోవడంతో పలు రాష్ట్రాలు నేడు అంతర్జాతీయ దేశాలతో పోటీ పడే స్థాయికి ఎదిగాయి.

ఆర్థికంగా దూసుకుపోతున్న కర్ణాటక, తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాల ప్రస్తుత తలసరి ఆదాయం ఆగ్నేయాసియాలోని బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థలైన ఇండోనేషియా (5,120 డాలర్లు), వియత్నాం (4,970 డాలర్లు) దేశాల కంటే ఎక్కువగా ఉండటం విశేషం. అంతేకాకుండా, గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో కీలక స్థానాల్లో ఉన్న దక్షిణాఫ్రికా (6,270 డాలర్లు), ఫిజీ (6,230 డాలర్లు), మంగోలియా (6,210 డాలర్లు) వంటి దేశాల ఆర్థిక స్థాయిలను మన టాప్ రాష్ట్రాలు దాదాపు సమం చేశాయి.

గత మూడు దశాబ్దాలలో రాష్ట్రాల అంతర్గత ఆర్థిక నాయకత్వంలో కూడా ఊహించని మార్పులు వచ్చాయి. ఒకప్పుడు దేశంలోనే అత్యంత వెనుకబడిన రాష్ట్రాలుగా ఉన్న కొన్ని ప్రాంతాలు ఇప్పుడు వేగంగా ఎదుగుతున్నాయి. ఉదాహరణకు, ఒడిశా రాష్ట్రం పారిశ్రామిక, మైనింగ్ రంగాలలో సాధించిన ప్రగతితో ఉత్తరప్రదేశ్‌ను అధిగమించింది. ప్రస్తుతం ఒడిశా తలసరి ఆదాయం ఉత్తరప్రదేశ్ కంటే 75 శాతం ఎక్కువగా ఉండటం విశేషం.

ఇదే తరహాలో ఈశాన్య రాష్ట్రమైన అస్సాం కూడా ఊహించని రీతిలో పురోగతి సాధించి జార్ఖండ్ రాష్ట్రాని కంటే ముందంజ వేసింది. ప్రస్తుతం అస్సాం సగటు ఆదాయం జార్ఖండ్ కంటే 48 శాతం ఎక్కువగా నమోదైంది. సాంప్రదాయ వనరులపైనే ఆధారపడకుండా స్థానిక పాలసీలను మార్చడం ద్వారా ఈ రాష్ట్రాలు వృద్ధి పథంలోకి వచ్చాయని నివేదిక పేర్కొంది.

మరో ఆసక్తికరమైన పరిణామం ఏమిటంటే.. 1994-95 కాలంలో హరిత విప్లవం పుణ్యమా అని దేశంలోనే నంబర్ వన్ ధనిక రాష్ట్రంగా వెలుగొందిన పంజాబ్, కాలక్రమేణా తన ప్రాభవాన్ని కోల్పోయింది. వ్యవసాయ రంగంలో స్తబ్దత, పారిశ్రామికీకరణ లోపించడం వల్ల పంజాబ్ ఇప్పుడు రాజస్థాన్ స్థాయికి పడిపోయింది. అంతేకాకుండా, ప్రస్తుత దేశవ్యాప్త వృద్ధి రేటులో ఏకంగా ఏడు రాష్ట్రాల కంటే వెనుకబడిపోవడం గమనార్హం.

మొత్తంగా ప్రపంచ బ్యాంకు 2026 నివేదిక అందించే ప్రధాన సందేశం ఏమిటంటే.. భారతదేశం ఆర్థికంగా అంతర్జాతీయ వేదికపై సూపర్ పవర్‌గా ఎదుగుతున్న మాట వాస్తవమే అయినా, ఆ వృద్ధి కేవలం కొన్ని రాష్ట్రాలకే పరిమితం కాకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత ఉంది. ‘ఎగువ మధ్యాదాయ’ స్థాయికి చేరిన సంపన్న రాష్ట్రాల అనుభవాలను, వ్యూహాలను వాడుకుంటూ వెనుకబడిన బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలను కూడా సమానంగా ముందుకు నడిపించినప్పుడే భారతదేశం సంపూర్ణ వికసిత దేశంగా మారుతుంది.

Also Read : ‘చైనా ఏజెంట్’గా పాక్.. అమెరికా సంచలన నివేదిక.. షాకింగ్ విషయాలు!